Τι είναι το «ελληνικό πρωινό»
Η πρωτοβουλία «Ελληνικό Πρωινό» ξεκίνησε το 2010 από το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο της Ελλάδος, σε συνεργασία με τον τουριστικό κλάδο. Σκοπός της ήταν να μπουν στα ξενοδοχεία τοπικά προϊόντα, πίτες, μέλια, γαλακτοκομικά και συνταγές κάθε περιοχής, αντί για τον ίδιο ουδέτερο continental μπουφέ παντού. Σήμερα το επίσημο σήμα χρησιμοποιείται από εκατοντάδες ξενοδοχεία στην Ελλάδα.
Στην Αθήνα και την Αττική, η καθημερινή εκδοχή είναι πιο απλή. Συνήθως κινείται ανάμεσα σε φούρνο, καφέ και μικρά γαλακτοπωλεία:
Στραπατσάδα
Αυγά μαγειρεμένα με ώριμη ντομάτα και φέτα. Είναι απλό πιάτο, καλύτερο το καλοκαίρι, όταν η ντομάτα έχει γεύση και δεν χρειάζεται πολλά.
Γιαούρτι με μέλι και καρύδια
Στραγγιστό γιαούρτι, συχνά πρόβειο, με θυμαρίσιο μέλι και καρύδια. Φαίνεται λιτό, αλλά η ποιότητα του γιαουρτιού και του μελιού αλλάζει όλο το πιάτο.
Τυρόπιτα / σπανακόπιτα
Φύλλο με φέτα και αυγό ή με σπανάκι και φέτα. Τρώγεται ζεστή, όρθιοι ή στον δρόμο, και είναι από τα πιο καθημερινά πρωινά της πόλης.
Κουλούρι Θεσσαλονίκης
Ο σουσαμένιος κρίκος που πωλείται από καρότσια και φούρνους στο κέντρο. Συνήθως κοστίζει 0,50-0,80€ και τρώγεται σκέτος ή με φέτα και ντομάτα.
Μπουγάτσα
Φύλλο με γλυκιά κρέμα, τυρί ή κιμά. Η γλυκιά σερβίρεται συχνά με άχνη και κανέλα. Ήρθε από τη βόρεια Ελλάδα και στην Αθήνα τη βρίσκετε κυρίως σε φούρνους.
Ελιόπιτα / παξιμάδια
Ψωμί με ελιά ή κρίθινα παξιμάδια με ελαιόλαδο, ντομάτα και φέτα. Είναι κοντά στη λογική της κρητικής κουζίνας, που θέλει λίγα υλικά και καθαρές γεύσεις.
Πού θα το φάτε
Το ελληνικό πρωινό δεν βρίσκεται σε ένα μόνο είδος μαγαζιού. Ανάλογα με την ώρα και τη διάθεση, αλλάζει πρόσωπο:
- Στον φούρνο — η πιο γρήγορη και φθηνή λύση. Μπαίνετε, διαλέγετε τυρόπιτα, σπανακόπιτα ή κουλούρι και συνεχίζετε τη μέρα σας. Με 2-4€ έχετε κανονικό πρωινό.
- Σε γαλακτοπωλείο — παλιά μαγαζιά για γιαούρτι, ρυζόγαλο, κρέμα, ζεστό γάλα και αυγά. Είναι λιγότερα από παλιά, αλλά γύρω από Πλάκα, Κολωνάκι και κέντρο υπάρχουν ακόμη καλές διευθύνσεις.
- Σε καφενείο — εδώ το πρωινό είναι κυρίως καφές, νερό και κάτι μικρό από τον διπλανό φούρνο. Περισσότερο συνήθεια της γειτονιάς παρά πλήρες γεύμα.
- Σε σύγχρονο brunch — στα Εξάρχεια και σε άλλες γειτονιές θα βρείτε στραπατσάδα με κρέμα φέτας, παρφέ γιαουρτιού και eggs benedict πάνω σε κουλούρι. Για καφέ και brunch στα Εξάρχεια, δείτε τον οδηγό της γειτονιάς.
- Σε ξενοδοχειακό μπουφέ με σήμα «Ελληνικό Πρωινό» — αν μένετε σε ξενοδοχείο, ψάξτε το επίσημο σήμα. Χωρίς αυτό, ο μπουφές μπορεί να είναι απλώς ομελέτα, ψωμί και κρουασάν.
Πότε τρώνε πρωινό οι Έλληνες
Τρία μικρά γεύματα, όχι ένα μεγάλο
Πολλοί Αθηναίοι δεν κάθονται σε μεγάλο πρωινό. Η μέρα ξεκινά με καφέ στο σπίτι γύρω στις 07:00, συνεχίζει με πίτα ή κουλούρι στον δρόμο γύρω στις 09:30-10:00 και συχνά παίρνει δεύτερο καφέ αργότερα. Το μεγάλο γεύμα παραμένει συνήθως το μεσημέρι, γύρω στις 14:00-16:00. Για τον επισκέπτη αυτό σημαίνει κάτι πρακτικό: οι φούρνοι έχουν κίνηση στις 09:00-10:00, τα brunch γεμίζουν μετά τις 11:00 και οι ταβέρνες ξυπνούν αργότερα.
Το παραδοσιακό σύμπλεγμα φούρνων γύρω από τη Βικτώρια
Γύρω από την πλατεία Βικτωρίας, κοντά στην Angel Athens, υπάρχουν αρκετοί φούρνοι που ανοίγουν νωρίς και δουλεύουν πολύ με την κίνηση της γειτονιάς. Σε μια δεκάλεπτη βόλτα θα περάσετε από:
- Φούρνους με τυρόπιτες, σπανακόπιτες και μπουγάτσες που συνήθως βγαίνουν νωρίς το πρωί.
- Την αλυσίδα Βενέτης, που ξεκίνησε στην Αθήνα και σήμερα έχει σημεία σε όλη την Ελλάδα. Για πίτες και γλυκά φούρνου, δείτε τον οδηγό για τον Βενέτη.
- Καρότσια με κουλούρια στην πλατεία και στους γύρω δρόμους, ιδίως τις εργάσιμες ώρες.
Η διαφορά στην τιμή φαίνεται αμέσως. Σε τουριστικό καφέ της Πλάκας, ένα πιάτο ελληνικού πρωινού μπορεί να κοστίσει 8-10€. Σε φούρνο γύρω από τη Βικτώρια, μια ζεστή πίτα και ένας μικρός καφές κινούνται συχνά στα 2,50-4,50€.
Ειδικά ελληνικά υλικά για να δοκιμάσετε
Θυμαρίσιο μέλι
Αρωματικό μέλι με έντονη γεύση, πολύ ταιριαστό με γιαούρτι και καρύδια. Συχνά θα δείτε θυμαρίσιο μέλι από Κρήτη, Κυκλάδες ή Πελοπόννησο.
Στραγγιστό γιαούρτι
Πρόβειο για το παραδοσιακό, αγελάδος για το σύγχρονο. Το πρόβειο είναι πυκνότερο και ελαφρώς υπόξινο.
Τραχανάς
Μικροί κόκκοι από σιτάρι και γάλα ή γιαούρτι. Τρώγεται κυρίως ως ζεστή σούπα τον χειμώνα, περισσότερο σε σπίτια παρά σε καφέ.
Πετιμέζι
Πυκνό σιρόπι από μούστο. Μπαίνει σε γιαούρτι, τηγανίτες ή γλυκά και έχει πιο βαθιά, σταφιδένια γεύση από το μέλι.
Τι κοστίζει
Στο κέντρο της Αθήνας, οι τιμές αλλάζουν πολύ ανάλογα με το είδος του μαγαζιού:
- Πρωινό φούρνου — 2,50-4,50€ για τυρόπιτα ή κουλούρι και μικρό καφέ.
- Πρωινό σε brunch — 10-18€ για πιάτο, specialty καφέ και ίσως φρέσκο χυμό.
- Ξενοδοχειακός μπουφές μέσης κατηγορίας — συνήθως 15-25€, με μεγάλη διαφορά ποιότητας από ξενοδοχείο σε ξενοδοχείο.
Πώς θα φτάσετε από την Angel Athens
Από την Ιουλιανού 50, ξεκινήστε με τα πόδια. Σε 1-3 λεπτά βρίσκετε φούρνους σε Ιουλιανού, Ηπείρου, Πατησίων και Αλκαμένους, χωρίς μετρό και χωρίς σχεδιασμό. Για πιο σύγχρονο brunch, τα Εξάρχεια είναι 12-15 λεπτά πεζή νότια. Για παλιό γαλακτοπωλείο στην Πλάκα, πάρτε τη Γραμμή 1 από Βικτώρια ως Μοναστηράκι, με αλλαγή μόνο αν τη χρειαστείτε ανάλογα με τη διαδρομή, και συνεχίστε με 5 λεπτά περπάτημα.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι όντως διαφορετικό το ελληνικό γιαούρτι από το κανονικό;
Ναι, ειδικά όταν μιλάμε για πρόβειο γιαούρτι. Πολλά προϊόντα «Greek-style» στο εξωτερικό είναι στραγγιστό αγελαδινό γιαούρτι, με διαφορετική υφή και γεύση. Στην Αθήνα αξίζει να δοκιμάσετε πρόβειο ή καλό στραγγιστό γιαούρτι από ελληνική μάρκα ή μικρό παραγωγό.
Είναι χορτοφαγικά τα προϊόντα του φούρνου;
Οι περισσότερες τυρόπιτες και σπανακόπιτες είναι χορτοφαγικές, αλλά ρωτήστε αν θέλετε βεβαιότητα για τη ζύμη ή τα λιπαρά. Οι φούρνοι έχουν συχνά και νηστίσιμα προϊόντα, όπως ελιόπιτα, λαδόπιτες με χόρτα και γλυκά χωρίς γαλακτοκομικά, ιδίως στη Σαρακοστή.
Πού αγοράζω θυμαρίσιο μέλι για το σπίτι;
Σε κάθε ντελικατέσεν, στα duty-free του αεροδρομίου, στη Βαρβάκειο (δείτε τον οδηγό) και σε καταστήματα συνεταιρισμών παραγωγών. Ψάξτε «Μέλι Θυμαρίσιο ΠΟΠ» από Κρήτη ή Πελοπόννησο.
Να καθίσω για ελληνικό πρωινό ή να πάρω κάτι από φούρνο;
Κάντε και τα δύο σε διαφορετικές μέρες. Ο φούρνος δείχνει την καθημερινή Αθήνα: γρήγορα, φθηνά, χωρίς τελετή. Το καθιστό πρωινό σε γαλακτοπωλείο ή καλό καφέ δίνει χρόνο να δοκιμάσετε γιαούρτι, μέλι, αυγά και καφέ χωρίς βιασύνη.