Οι πέντε καφέδες που πρέπει να ξέρετε
Ελληνικός
Λεπτοαλεσμένος καφές που βράζει σε μπρίκι και σερβίρεται σε μικρό φλιτζάνι. Στον πάτο μένει κατακάθι, οπότε πίνετε αργά και το αφήνετε εκεί. Η ίδια τεχνική υπάρχει σε πολλές χώρες της ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων, με διαφορετικά ονόματα ανά τόπο.
Φραπέ
Στιγμιαίος καφές χτυπημένος με κρύο νερό και πάγο, σε ψηλό ποτήρι με αφρό. Σύμφωνα με την πιο γνωστή ιστορία, εμφανίστηκε το 1957 στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όταν ένας υπάλληλος της Nestlé δεν είχε ζεστό νερό. Παραμένει πολύ αγαπημένος, ιδίως το καλοκαίρι.
Φρέντο εσπρέσο
Διπλός εσπρέσο χτυπημένος με πάγο και σερβιρισμένος κρύος. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 έγινε η πιο συνηθισμένη κρύα επιλογή σε πολλά αθηναϊκά καφέ, επειδή κρατά την ένταση του εσπρέσο χωρίς να είναι ζεστός.
Φρέντο καπουτσίνο
Φρέντο εσπρέσο με κρύο αφρόγαλα από πάνω. Είναι πολύ δημοφιλής επιλογή για όσους θέλουν κρύο καφέ με γάλα, χωρίς να γίνει βαρύς σαν milkshake.
Καφές φίλτρου
Ο κλασικός καφές φίλτρου, σε απλή ή specialty εκδοχή. Θα τον βρείτε εύκολα σε σύγχρονα καφέ και καφεκοπτεία, αλλά λιγότερο συχνά σε παλιά καφενεία. Συνήθως έρχεται με ένα μικρό ποτήρι νερό.
Η ζάχαρη στην παραγγελία
Στην Ελλάδα, η ζάχαρη μπαίνει συχνά την ώρα που φτιάχνεται ο καφές, όχι μετά. Γι’ αυτό η παραγγελία χρειάζεται και δεύτερη λέξη. Τα βασικά επίπεδα είναι αυτά:
σκέτος
Χωρίς ζάχαρη.
μέτριος
Περίπου ένα κουταλάκι ζάχαρη. Η πιο συνηθισμένη μέση λύση.
γλυκύς
Δύο κουταλάκια. Γλυκός.
γλυκύς βραστός
Πολύ γλυκός, παραδοσιακός ελληνικός με μεγάλο βρασμό. Παλιάς σχολής.
Έτσι η παραγγελία γίνεται καθαρή: «φραπέ μέτριο», «ελληνικό σκέτο», «φρέντο καπουτσίνο μέτριο». Αν δεν πείτε τίποτα, ο barista θα ρωτήσει ή θα μαντέψει.
Γάλα και φυτικές επιλογές
Για τους καφέδες με γάλα:
- με γάλα
- χωρίς γάλα
- γάλα βρώμης — υπάρχει πλέον στα περισσότερα specialty καφέ και σε αρκετές αλυσίδες
- γάλα αμυγδάλου — λιγότερο συχνό, αλλά όχι δύσκολο σε σύγχρονα καφέ
Ελληνικός καφές: πώς πίνεται
Ο κανόνας του κατακαθιού
Το κάτω μέρος του φλιτζανιού έχει κατακάθι. Μην το ανακατεύετε πριν πιείτε. Πίνετε αργά από την επιφάνεια και σταματάτε όταν ο καφές αρχίσει να βαραίνει. Η καφεμαντεία βασίζεται ακριβώς στα σχήματα που αφήνει αυτό το κατακάθι όταν το φλιτζάνι γυρίσει ανάποδα.
Ο ελληνικός σερβίρεται σχεδόν πάντα με ποτήρι κρύο νερό δίπλα. Το ίδιο θα δείτε συχνά και με φραπέ ή φρέντο. Πιείτε λίγο νερό πρώτα και μετά τον καφέ, ειδικά αν είναι σκέτος.
Φραπέ: ο αργός καφές του καλοκαιριού
Ο φραπές έχει συνδεθεί με το ελληνικό καλοκαίρι περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο στιγμιαίο καφέ. Θέλει ψηλό ποτήρι, πάγο, καλαμάκι και χρόνο. Ο πάγος λιώνει αργά, ο αφρός μένει στην επιφάνεια και ο καφές μπορεί να κρατήσει πολλή ώρα στο τραπέζι.
Αυτό λέει αρκετά για την κουλτούρα του καφέ στην Αθήνα:
- Ο καφές δεν τελειώνει γρήγορα. Μπορείτε να καθίσετε πολλή ώρα με ένα ποτήρι και νερό, χωρίς να σας πιέσει κανείς.
- Το ποτήρι αντέχει τη συζήτηση. Ο κρύος καφές με πάγο μένει στο τραπέζι όσο κρατά η παρέα.
- Η τιμή αγοράζει και χρόνο. Με 3-4€ σε αρκετά καφέ, δεν πληρώνετε μόνο το ρόφημα αλλά και το τραπέζι για αρκετή ώρα.
Φρέντο καπουτσίνο: η ασφαλής παραγγελία
Αν θέλετε έναν κρύο καφέ με γάλα και δεν ξέρετε τι να διαλέξετε, ο φρέντο καπουτσίνο είναι η πιο εύκολη λύση. Οι λόγοι είναι απλοί:
- Τον βρίσκετε σχεδόν παντού, από αλυσίδες μέχρι μικρά καφέ.
- Ακόμη και σε απλό μαγαζί, σπάνια είναι κακή επιλογή.
- Πίνεται πρωί, μεσημέρι και απόγευμα, χωρίς να φαίνεται περίεργο.
- Σας δίνει την πιο τυπική αθηναϊκή εμπειρία κρύου καφέ με γάλα.
Πού να πιείτε τον καλύτερο καφέ
Specialty φίλτρου
Specialty καφεκοπτεία σε Εξάρχεια και Παγκράτι, με καφέδες single origin και προσοχή στην εκχύλιση. Για κοντινή επιλογή από τη Βικτώρια, δείτε τον οδηγό για καφέ στα Εξάρχεια. Συνήθως 3,50-4,50€.
Ελληνικός καφές
Παραδοσιακό καφενείο ή παλιό καφέ. Η Πλάκα έχει λίγα, ενώ Αναφιώτικα, Μετς και παλιές γειτονιές κρατούν πιο ήσυχες διευθύνσεις. Δείτε και τον οδηγό για καφενεία. Συνήθως 1,80-2,50€.
Φρέντο
Παντού: αλυσίδες, φούρνοι, μικρά take-away και specialty καφέ. Σε αλυσίδες όπως Mikel, Coffee Island και Gregory’s, οι τιμές είναι συνήθως χαμηλότερες από τα specialty. Περίπου 2,50-4,00€.
Τι κοστίζουν
1,80-2,50€
Ελληνικός σε παραδοσιακό καφενείο.
2,50-4,00€
Φρέντο ή φραπέ σε αλυσίδα.
3,50-5,50€
Φρέντο καπουτσίνο σε specialty καφέ.
6,00€+
Σε πολύ τουριστικά σημεία της Πλάκας ή γύρω από μεγάλα αξιοθέατα. Λίγα στενά πιο πέρα, η τιμή συχνά πέφτει αρκετά.
Πώς θα φτάσετε από την Angel Athens
Από την Ιουλιανού 50, θα βρείτε φραπέ, φρέντο εσπρέσο και φρέντο καπουτσίνο σχεδόν σε κάθε κοντινό φούρνο ή take-away καφέ. Για specialty, περπατήστε 12-15 λεπτά προς Εξάρχεια. Για πιο παραδοσιακό ελληνικό σε καφενείο, δοκιμάστε Εξάρχεια ή κατεβείτε προς Πλάκα με τη Γραμμή 1 από Βικτώρια ως Μοναστηράκι και λίγα λεπτά περπάτημα.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι όντως ο ίδιος ο ελληνικός με τον τούρκικο;
Η μέθοδος βρασμού είναι πολύ κοντινή: λεπτοαλεσμένος καφές, νερό, μπρίκι και κατακάθι στο φλιτζάνι. Το όνομα αλλάζει ανά χώρα και ιστορικό πλαίσιο. Στην Ελλάδα, η ονομασία «ελληνικός» επικράτησε ιδιαίτερα από τη δεκαετία του ’70 και μετά.
Υπάρχει ντεκαφεϊνέ;
Ντεκαφεϊνέ υπάρχει στις περισσότερες αλυσίδες και στα specialty, σπάνια στα παραδοσιακά καφενεία. Ρωτήστε: «Έχετε ντεκαφεϊνέ;»
Τι γίνεται με τον ζεστό εσπρέσσο;
Ο ζεστός καφές, όπως espresso, doppio, cappuccino και latte, υπάρχει σχεδόν παντού. Το καλοκαίρι όμως οι κρύοι καφέδες κυριαρχούν. Από Νοέμβριο μέχρι Μάρτιο, οι ζεστές παραγγελίες γίνονται αισθητά πιο συχνές.
Γιατί υπάρχει πάντα το ποτήρι νερό;
Στην Ελλάδα, ο καφές έρχεται συχνά με νερό ως μικρή χειρονομία φιλοξενίας. Το νερό βρύσης της Αθήνας είναι πόσιμο και καλής ποιότητας. Μπορείτε να το πιείτε πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά τον καφέ.