Τι είναι πραγματικά ένα καφενείο
Το ελληνικό καφενείο δεν είναι café με τη σύγχρονη έννοια και δεν λειτουργεί όπως ένα Mikel ή ένα Coffee Island. Για τις αλυσίδες, δείτε τον οδηγό για ελληνικές αλυσίδες καφέ. Το καφενείο είναι χώρος για αργό καφέ, κουβέντα, τάβλι και συχνά μικρά ποτά με μεζέ. Τα βασικά του σημάδια:
- Ελληνικός καφές, όχι εσπρέσο. Φτιαγμένος σε μπρίκι, με κατακάθι στον πάτο και ποτήρι κρύου νερού δίπλα. Δείτε και τον οδηγό για είδη καφέ.
- Τραπέζια για παραμονή. Ο καφές δεν είναι take-away. Κάθεστε, πίνετε αργά και δεν σας πιέζει κανείς να φύγετε.
- Τάβλι, τράπουλα, κουβέντα. Σε πολλές γειτονιές, το καφενείο ήταν για δεκαετίες χώρος ειδήσεων, πολιτικής συζήτησης και καθημερινής συνάντησης.
- Πελατεία γειτονιάς. Τα παλιότερα καφενεία έχουν συχνά μεγαλύτερους τακτικούς, κυρίως μεσημέρι και νωρίς το βράδυ.
- Μεζέδες, ούζο, τσίπουρο. Πολλά καφενεία το απόγευμα λειτουργούν σχεδόν σαν μικρά μεζεδοπωλεία.
Σύντομη ιστορία
Το καφενείο συνδέεται με την οθωμανική περίοδο και με την εξάπλωση του καφέ στην ανατολική Μεσόγειο. Στην Αθήνα του 19ου και του 20ού αιώνα, το καφενείο της γειτονιάς ήταν σημείο συνάντησης, ανταλλαγής ειδήσεων, εύρεσης δουλειάς και πολιτικής κουβέντας. Κάποια σημερινά μαγαζιά κρατούν αυτή την ατμόσφαιρα, ενώ άλλα τη συνεχίζουν με νεότερο τρόπο, ανάμεσα σε καφενείο, μεζεδοπωλείο και παλιό αθηναϊκό καφέ.
Από τη δεκαετία του ’80 και μετά, τα espresso bar, οι αλυσίδες καφέ και η αλλαγή των συνηθειών μείωσαν πολύ τον αριθμό των παλιών καφενείων. Όσα μένουν σήμερα είναι άλλοτε συνέχεια της γειτονιάς και άλλοτε συνειδητή αναβίωση. Και οι δύο μορφές έχουν ενδιαφέρον, αρκεί να ξέρετε τι ψάχνετε.
Πού να ψάξετε
Στενά Ψυρρή / Μοναστηράκι
Καλή περιοχή για παλιότερα καφενεία και καφέ που λειτουργούν κοντά στην αγορά. Ψάξτε τους δρόμους γύρω από την Πλατεία Ηρώων και πίσω από την Αθηνάς. Κοντά στην αγορά, ο ρυθμός ξεκινά νωρίς λόγω των εργαζομένων στα κρεοπωλεία και τα ιχθυοπωλεία.
Αναφιώτικα / στενά Πλάκας
Στα στενά της Πλάκας και στα Αναφιώτικα υπάρχουν μικρά οικογενειακά καφέ και καφενεία με παλιά ατμόσφαιρα. Οι τιμές είναι συχνά υψηλότερες λόγω περιοχής, αλλά το περιβάλλον είναι ιδιαίτερο.
Εξάρχεια
Στα Εξάρχεια, παλιά καφενεία συνυπάρχουν με σύγχρονα specialty καφέ. Η πλατεία και οι γύρω δρόμοι έχουν μέρη για ελληνικό, ούζο ή απλή απογευματινή στάση. Δείτε και τον οδηγό για Εξάρχεια.
Περιοχή Κεντρικής Αγοράς
Οι δρόμοι ανάμεσα σε Αθηνάς, Σωκράτους και Αιόλου, μαζί με τη στοά της Κεντρικής Αγοράς, έχουν καφενεία και μικρά μαγειρεία που εξυπηρετούν εργαζόμενους της αγοράς από νωρίς. Το Διπόρτο είναι από τα πιο γνωστά παραδείγματα της περιοχής. Δείτε τον οδηγό για τη Βαρβάκειο Αγορά.
Παγκράτι και Κυψέλη
Σε κατοικημένες γειτονιές όπως Παγκράτι και Κυψέλη, τα καφενεία κρατούν συχνά πιο καθημερινό χαρακτήρα. Ψάξτε γύρω από την Πλατεία Πλαστήρα και την Πλατεία Κυψέλης.
Η περιφέρεια — Πετράλωνα, Κεραμεικός, Μετς
Σε λιγότερο τουριστικές γειτονιές, η μορφή του καφενείου διατηρείται πιο φυσικά. Η μετακίνηση με μετρό μπορεί να αξίζει αν θέλετε πιο ήσυχη εικόνα της πόλης.
Τι κοστίζει
Ελληνικός καφές
1,50-2,20€ — συνήθως φθηνότερος από φρέντο σε αλυσίδα.
Ποτήρι ούζο / τσίπουρο
2,50-4,00€ — συνήθως με μικρό δωρεάν μεζέ (ελιές, τυρί, αγγούρι) στα πιο παραδοσιακά.
Πιάτο μεζέδων
4-8€ ανά πιάτο — ταραμοσαλάτα, γαύρος τηγανητός, λουκάνικο, τυρί.
Δίωρη επίσκεψη, δύο άτομα
10-20€ με δύο καφέδες, ένα ούζο για τον καθένα και ένα πιάτο μεζέ.
Τάβλι στο καφενείο
Τα τρία παιχνίδια ταβλιού
Το ελληνικό τάβλι παίζεται στο ίδιο ταμπλό με το backgammon, αλλά συχνά ως σειρά διαφορετικών παιχνιδιών:
- Πόρτες — η εκδοχή πιο κοντινή στο διεθνές backgammon.
- Πλακωτό — διαφορετικό αρχικό στήσιμο· στοιβάζετε τα πούλια αντί να τα χτυπάτε.
- Φεύγα — και οι δύο παίκτες μετακινούν τα πούλια προς την ίδια κατεύθυνση· σχεδόν διαφορετικό παιχνίδι.
Δύο παίκτες αλλάζουν παιχνίδι, μετρώντας πόντους σε κάθε γύρο. Μια παρτίδα μπορεί να κρατήσει πολλή ώρα, ειδικά όταν η κουβέντα είναι πιο σημαντική από το σκορ.
Το θέμα του καπνού
Το κάπνισμα σε εσωτερικούς χώρους απαγορεύεται, όμως σε παλιότερα καφενεία η πραγματικότητα μπορεί να διαφέρει, ειδικά σε μικρές αίθουσες με τακτικούς πελάτες. Αν σας ενοχλεί ο καπνός, προτιμήστε τραπέζι έξω ή καφενείο με καθαρά χωρισμένο εξωτερικό χώρο.
Πώς να παραγγείλετε
- Καθίστε μόνοι σας. Συνήθως δεν θα σας οδηγήσει κανείς σε τραπέζι. Διαλέξτε ελεύθερο τραπέζι και καθίστε.
- Παραγγείλτε στο τραπέζι, όχι στον πάγκο. Ο ιδιοκτήτης ή ο σερβιτόρος θα έρθει μέσα σε λίγα λεπτά.
- Ελληνικός καφές με δηλωμένη γλυκύτητα. Σκέτος, μέτριος, γλυκός. Αν δεν είστε σίγουροι, ζητήστε μέτριο. (Δείτε τα είδη καφέ.)
- Πιείτε λίγο νερό πρώτα. Καθαρίζει τη γεύση πριν τον καφέ.
- Πιείτε αργά. Το κατακάθι μένει στον πάτο του φλιτζανιού. Σταματήστε πριν το φτάσετε.
- Πληρώστε στο τέλος. Μετρητά προτιμώνται, γιατί αρκετά παλιότερα καφενεία δεν δέχονται πάντα κάρτες.
- Μη βιαστείτε. Το καφενείο είναι χώρος παραμονής, όχι γρήγορης κατανάλωσης.
Συνδυασμοί μεζέ
Όταν παραγγείλετε ούζο ή τσίπουρο, περιμένετε μικρό μεζέ. Οι κλασικοί συνδυασμοί:
- Ούζο + ελιές + φέτα — η αγία τριάδα. Το γλυκάνισο κόβει αλάτι και λίπος.
- Τσίπουρο + χταπόδι ψητό / γαύρος τηγανητός — θαλασσινή εκδοχή, συνηθισμένη σε καφενεία που λειτουργούν και ως μεζεδοπωλεία.
- Ελληνικός + λουκούμι — το γλυκό κλείσιμο, παραδοσιακό με ελληνικό.
- Ελληνικός + γλυκό κουταλιού — ζαχαρωμένο φρούτο (κεράσι, σύκο, περγαμόντο) σε μικροσκοπικό κουτάλι, στο πλάι. (Δείτε τον οδηγό γλυκών.)
Πώς θα φτάσετε από την Angel Athens
Από την Ιουλιανού 50, τα πιο κοντινά παλιά καφενεία θα τα αναζητήσετε προς Εξάρχεια ή στους δρόμους γύρω από Πατησίων και Αχαρνών, περίπου 5-10 λεπτά με τα πόδια. Για το Διπόρτο και τα καφενεία της Κεντρικής Αγοράς, πάρτε τη Γραμμή 1 από Βικτώρια ως Ομόνοια και συνεχίστε 5-7 λεπτά πεζή. Συνολικά υπολογίστε 12-15 λεπτά. Για Πλάκα και Αναφιώτικα, κατεβείτε με μετρό ως Μοναστηράκι και συνεχίστε με τα πόδια.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι ευπρόσδεκτες οι γυναίκες;
Ναι. Ιστορικά, πολλά καφενεία ήταν ανδροκρατούμενοι χώροι, και σε ορισμένα παλιά μαγαζιά η πελατεία παραμένει κυρίως μεγαλύτεροι άντρες. Στη σύγχρονη Αθήνα, μικτές παρέες και γυναίκες μόνες είναι φυσιολογικές, ειδικά σε Ψυρρή, Εξάρχεια και Πλάκα.
Μιλάνε αγγλικά;
Εξαρτάται από το μαγαζί. Σε πιο παλιά καφενεία, τα αγγλικά μπορεί να είναι περιορισμένα. Δείξτε στον κατάλογο, πείτε απλά τι θέλετε και χρησιμοποιήστε ελληνικές ευγένειες όπως «παρακαλώ» και «ευχαριστώ».
Υπάρχουν επιλογές φαγητού το μεσημέρι;
Τα περισσότερα καφενεία δεν είναι μεσημεριανά εστιατόρια. Για κανονικό μαγειρευτό φαγητό, προτιμήστε μαγειρείο όπως ο Κρούσκας. Κάποια καφενεία-μεζεδοπωλεία σερβίρουν πιάτα, αλλά ο κατάλογος είναι συνήθως μικρός και στηρίζεται σε μεζέδες για μοίρασμα.
Μπορώ να φέρω laptop;
Μπορείτε, αλλά δεν είναι η καλύτερη χρήση του χώρου. Το καφενείο δεν είναι specialty coffee shop και τα μικρά τραπέζια δεν βολεύουν για δουλειά. Για laptop-friendly καφέ, προτιμήστε Mikel, Coffee Island ή ένα από τα σύγχρονα καφέ των Εξαρχείων.