🪪 Η ταυτότητα του νησιού
📍 Πού βρίσκονται
Η Πάρος είναι στο κέντρο των Κυκλάδων, ακριβώς δυτικά από τη Νάξο, με τη Σύρο και την Τήνο στα βόρεια και την Ίο και τη Σαντορίνη πιο νότια. Η Αντίπαρος είναι στα νοτιοδυτικά της, χωρισμένη από ένα στενό και ρηχό κανάλι. Δίπλα στην Αντίπαρο βρίσκεται το ακατοίκητο νησάκι Δεσποτικό, με ένα αρχαίο ιερό του Απόλλωνα. Η Παροικιά είναι από τα μεγαλύτερα λιμάνια του Αιγαίου και κόμβος για το island hopping.
📍 Πού βρίσκονται η Πάρος και η Αντίπαρος
Η Πάρος και η Αντίπαρος είναι στο κέντρο των Κυκλάδων, δυτικά από τη Νάξο και νότια από τη Σύρο. Με κόκκινο φαίνεται το σχήμα των δύο νησιών, μαζί με το Δεσποτικό. Τα πλοία φεύγουν από τον Πειραιά.
🗺️ Ο χάρτης των δύο νησιών
Η Πάρος είναι σχεδόν στρογγυλή, με ένα βουνό στη μέση και τα χωριά γύρω του. Στη δυτική ακτή είναι η Παροικιά, το λιμάνι και η πρωτεύουσα, και πιο νότια η Πούντα, από όπου φεύγει το φέρι για την Αντίπαρο. Στον βορρά ανοίγει ένας μεγάλος κόλπος με τη Νάουσα και τις Κολυμπήθρες. Στο κέντρο είναι οι Λεύκες, η παλιά πρωτεύουσα, και στην ανατολική ακτή τα χωριά Πρόδρομος, Μάρπησσα και Πίσω Λιβάδι με τις μεγάλες αμμουδιές. Η Αντίπαρος είναι στενόμακρη, με το χωριό της στο βόρειο άκρο, απέναντι από την Πούντα.
🗺️ Ο χάρτης της Πάρου και της Αντιπάρου
Η Παροικιά είναι στη δυτική ακτή, η Νάουσα στον βορρά, οι Λεύκες στο κέντρο και οι μεγάλες αμμουδιές στην ανατολική και στη νότια ακτή. Η πράσινη διακεκομμένη γραμμή δείχνει το φέρι Πούντα – Αντίπαρος. Πατήστε κάθε αριθμό για να δείτε τι είναι.
Χάρτης: Bgabel / Wikivoyage (CC BY-SA 3.0) · Wikimedia Commons
⚖️ Αξίζει; Τα θετικά και τα αρνητικά
Η Πάρος έχει γίνει από τα πιο δημοφιλή νησιά των Κυκλάδων, και αυτό έχει και τα καλά και τα κακά του. Ορίστε μια ειλικρινής εικόνα.
📊 Με μια ματιά, από το 1 ως το 5
👍 Τα θετικά
- Δύο νησιά σε ένα ταξίδι: η ζωντανή Πάρος και η ήσυχη Αντίπαρος, δέκα λεπτά απόσταση.
- Όμορφα χωριά: η Νάουσα, οι Λεύκες, η Μάρπησσα, το Κάστρο της Αντιπάρου.
- Πολλές και διαφορετικές παραλίες, από τις Κολυμπήθρες ως τη Χρυσή Ακτή.
- Κεντρικό λιμάνι με πλοία προς όλες σχεδόν τις Κυκλάδες.
- Ζωντανή νύχτα στη Νάουσα, χωρίς τα άκρα της Μυκόνου.
👎 Τα αρνητικά
- Η Νάουσα και η Παροικιά γεμίζουν πολύ τον Αύγουστο.
- Οι τιμές ανεβαίνουν χρόνο με τον χρόνο, ειδικά στη Νάουσα.
- Το μελτέμι φυσά δυνατά, ειδικά στη βόρεια ακτή.
- Τοπίο πιο ήπιο και λιγότερο δραματικό από τη Σαντορίνη ή τη Μήλο.
- Το πάρκινγκ στη Νάουσα και στην Παροικιά είναι δύσκολο.
📜 Λίγη ιστορία
Στην αρχαιότητα η Πάρος ήταν διάσημη για το μάρμαρό της, λευκό και διάφανο, από τα καλύτερα του κόσμου. Από παριανό μάρμαρο είναι φτιαγμένα μερικά από τα πιο γνωστά αγάλματα της αρχαιότητας, όπως η Αφροδίτη της Μήλου. Τα αρχαία λατομεία του Μαραθίου, με τις υπόγειες στοές τους, υπάρχουν ακόμη στο κέντρο του νησιού. Από την Πάρο καταγόταν ο λυρικός ποιητής Αρχίλοχος.
Στους βυζαντινούς χρόνους χτίστηκε η Παναγία Εκατονταπυλιανή, και τον Μεσαίωνα τα νησιά πέρασαν στους Βενετούς, που έχτισαν κάστρα στην Παροικιά, στη Νάουσα και στην Αντίπαρο. Ακολούθησαν οι Οθωμανοί και, στα χρόνια της Επανάστασης, η Πάρος έδωσε στον αγώνα τη Μαντώ Μαυρογένους, που έζησε τα τελευταία της χρόνια εδώ.
⛪ Η Παροικιά και η Εκατονταπυλιανή
Η Παροικιά είναι το λιμάνι και η πρωτεύουσα, και η πρώτη εικόνα της Πάρου: ένας ανεμόμυλος, η παραλιακή με τα καφέ και πίσω της ένα λαβυρινθώδες κυκλαδίτικο χωριό με μαγαζιά και εκκλησίες. Εδώ βρίσκεται η Παναγία Εκατονταπυλιανή, από τις παλαιότερες εκκλησίες της Ελλάδας. Η παράδοση λέει ότι την ίδρυσε η Αγία Ελένη τον 4ο αιώνα, και ξαναχτίστηκε τον 6ο αιώνα, την εποχή του Ιουστινιανού. Είναι ένα ολόκληρο συγκρότημα από πέτρα, με βαπτιστήριο και μικρό βυζαντινό μουσείο.
Λίγο πιο πέρα, πάνω σε έναν λόφο δίπλα στη θάλασσα, είναι το Κάστρο της Παροικιάς, που έχτισαν οι Βενετοί με μάρμαρα και κίονες από αρχαίους ναούς. Τα κομμάτια φαίνονται ακόμη στους τοίχους. Κοντά βρίσκεται και το Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάρου. Στο ηλιοβασίλεμα, τα καφέ της παραλίας έχουν θέα τη δύση πίσω από την Αντίπαρο.
Το λιμάνι και η πρωτεύουσα του νησιού.
Από τις παλαιότερες εκκλησίες της Ελλάδας.
Χτισμένο με μάρμαρα αρχαίων ναών.
Η είσοδος στην Παροικιά από το λιμάνι.
Φωτογραφίες: Olaf Tausch (CC BY 3.0), Andrant83 (CC BY-SA 4.0), Zde (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
⚓ Η Νάουσα και οι Κολυμπήθρες
Η Νάουσα, στον βόρειο κόλπο, είναι το πιο φωτογραφημένο σημείο της Πάρου. Το μικρό λιμάνι με τα ψαροκάικα φυλάει ένας ενετικός πύργος μισοβυθισμένος στη θάλασσα, και γύρω του ταβέρνες με χταπόδια στον ήλιο. Πίσω από το λιμάνι, τα λευκά σοκάκια γεμίζουν το βράδυ μπαρ και εστιατόρια. Η Νάουσα είναι η πιο ζωντανή γωνιά του νησιού, αλλά και η πιο ακριβή.
Απέναντι από τη Νάουσα, στον ίδιο κόλπο, είναι οι Κολυμπήθρες: γρανιτένιοι βράχοι που ο αέρας και η θάλασσα έχουν σκάψει σε στρογγυλά, παράξενα σχήματα, με μικρούς αμμουδερούς κολπίσκους ανάμεσα. Από τη Νάουσα πηγαίνουν και καραβάκια. Λίγο πιο πέρα είναι το Μοναστήρι, ένας προστατευμένος κόλπος με παραλία.
Ενετικός πύργος στην είσοδο του λιμανιού.
Ψαροκάικα, ταβέρνες και μπαρ.
Γρανίτης σκαμμένος από τον αέρα και τη θάλασσα.
Μικροί κολπίσκοι ανάμεσα στους βράχους.
Φωτογραφίες: Tommybee89 (CC BY-SA 4.0), Zde (CC BY-SA 4.0), Demetria pl (CC BY-SA 4.0), rene boulay (CC BY-SA 3.0) · Wikimedia Commons
🏡 Λεύκες, βυζαντινό μονοπάτι και χωριά
Οι Λεύκες, ψηλά στο κέντρο του νησιού, ήταν η πρωτεύουσα της Πάρου όταν οι κάτοικοι κρύβονταν από τους πειρατές. Είναι ένα ήσυχο χωριό με μαρμάρινα σοκάκια, αρχοντικά, έναν μεγάλο ναό και θέα σε όλο τον κάμπο, ως τη Νάξο. Από τις Λεύκες ξεκινά το βυζαντινό μονοπάτι, ένα πλακόστρωτο από μάρμαρο που κατεβαίνει ανάμεσα σε ελιές και ξερολιθιές ως τον Πρόδρομο, σε περίπου μία ώρα περπάτημα.
Από τον Πρόδρομο, μικρό χωριό με παλιά σπίτια, είναι λίγα λεπτά ως τη Μάρπησσα, ένα λευκό χωριό πάνω σε λόφο με ανεμόμυλους και πλατείες, και από εκεί κάτω στη θάλασσα, στο Πίσω Λιβάδι, ένα ψαροχώρι με ταβέρνες. Αξίζει και η Μονή Λογγοβάρδας, κοντά στην Παροικιά, ένα μοναστήρι με σημαντική βιβλιοθήκη και εργαστήριο αγιογραφίας.
Η παλιά πρωτεύουσα, στο κέντρο του νησιού.
Μάρμαρο, ασβέστης και λουλούδια.
Καφές με θέα στον κάμπο.
Χωριό με ανεμόμυλους, πάνω από την ανατολική ακτή.
Φωτογραφίες: Kondephy (CC BY-SA 4.0), Zde (CC BY-SA 4.0), MauveTardigrade (CC BY-SA 4.0), C messier (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
🏖️ Οι παραλίες
Η Πάρος έχει παραλίες σε όλες τις πλευρές, οπότε κάθε μέρα βρίσκετε μία προστατευμένη από τον αέρα. Όταν φυσά μελτέμι, προτιμήστε τη νότια ή τη δυτική ακτή.
- Κολυμπήθρες και Μοναστήρι: στον κόλπο της Νάουσας, με γρανιτένιους βράχους και ήρεμα νερά όταν δεν φυσά πολύ.
- Σάντα Μαρία: αμμουδιά με ρηχά νερά και αμμόλοφους στη βορειοανατολική άκρη, με beach bars.
- Λογαράς και Πίσω Λιβάδι: οργανωμένες αμμουδιές στην ανατολική ακτή, με ταβέρνες, καλές για οικογένειες.
- Χρυσή Ακτή και Νέα Χρυσή Ακτή: μεγάλες αμμουδιές στη νοτιοανατολική ακτή, στέκι του windsurf και του kitesurf.
- Φάραγγας: στη νότια ακτή, με τυρκουάζ νερά, όταν το μελτέμι κάνει τον βορρά αδύνατο.
- Παραλίες της Αντιπάρου: ρηχές αμμουδιές κοντά στο χωριό και πιο ήσυχοι κόλποι νότια, ως τον Άγιο Γεώργιο.
Το στέκι του windsurf.
Αμμουδιά στη νότια ακτή.
Ρηχά νερά και ησυχία.
Φωτογραφίες: brunobarbato (CC BY 3.0), Olaf Tausch (CC BY 3.0), SNappa2006 (CC BY 2.0) · Wikimedia Commons
🏝️ Η Αντίπαρος
Η Αντίπαρος είναι η πιο ήσυχη αδελφή της Πάρου. Το φέρι από την Πούντα περνά το στενό σε περίπου δέκα λεπτά, και κουβαλά και αυτοκίνητα. Το χωριό της, η Χώρα, έχει έναν κεντρικό πεζόδρομο με μαγαζιά και ταβέρνες, που καταλήγει στο Κάστρο: έναν ενετικό οικισμό του 15ου αιώνα, όπου τα εξωτερικά σπίτια σχηματίζουν τα ίδια τα τείχη και μπαίνετε από μια πέτρινη πύλη.
Στο νότιο μέρος του νησιού είναι το σπήλαιο της Αντιπάρου, με σταλακτίτες και σταλαγμίτες που φτάνουν σε μεγάλο βάθος. Κατεβαίνετε εκατοντάδες σκαλιά μέσα στο βουνό. Τον 18ο αιώνα Ρώσοι αξιωματικοί έκοψαν σταλακτίτες και τους πήραν μαζί τους. Πιο νότια, από τον Άγιο Γεώργιο, φεύγουν καραβάκια για το Δεσποτικό, όπου οι ανασκαφές έφεραν στο φως ένα αρχαϊκό ιερό του Απόλλωνα με πάνω από είκοσι κτίρια.
Το χωριό και το λιμανάκι, από ψηλά.
Δέκα λεπτά με το φέρι.
Τα σπίτια σχηματίζουν τα τείχη.
Η είσοδος του ενετικού οικισμού.
Σταλακτίτες σε μεγάλο βάθος.
Εκατοντάδες σκαλιά προς τα κάτω.
Η Πάρος, η Αντίπαρος και το στενό ανάμεσα.
Φωτογραφίες: Nobility of Europe (CC BY-SA 4.0), Olaf Tausch (CC BY 3.0), Zde (CC BY-SA 4.0), Geraki (CC BY-SA 2.5), Kondephy (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
🍷 Τι θα φάτε
Η Πάρος έχει δικό της κρασί ΠΟΠ, από τις τοπικές ποικιλίες Μονεμβασιά και Μανδηλαριά, και μερικά οινοποιεία που κάνουν γευσιγνωσίες. Στις ταβέρνες της Νάουσας και του Πίσω Λιβαδιού δοκιμάστε φρέσκο ψάρι και χταπόδι στα κάρβουνα. Δοκιμάστε και τη γούνα, σκουμπρί ανοιγμένο και λιαστό, που ψήνεται στα κάρβουνα, και τα τοπικά τυριά, όπως η ξινομυζήθρα. Στις Λεύκες και στη Μάρπησσα θα βρείτε πιο απλές, οικογενειακές ταβέρνες.
📅 Πότε να πάτε
Η καλύτερη εποχή είναι ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος: η θάλασσα είναι ζεστή, όλα είναι ανοιχτά και ο κόσμος λιγότερος. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο η Νάουσα και η Παροικιά γεμίζουν, οι τιμές ανεβαίνουν και το μελτέμι φυσά δυνατά. Ο Μάιος και ο Οκτώβριος είναι ιδανικοί για το βυζαντινό μονοπάτι και τα χωριά. Τον χειμώνα η Πάρος έχει μόνιμους κατοίκους και ανοιχτές ταβέρνες, αλλά τα περισσότερα ξενοδοχεία κλείνουν.
Από την Παροικιά φεύγουν πλοία για τη Νάξο, την Ίο, τη Σαντορίνη, τη Μύκονο, τη Σύρο, τη Μήλο και πολλά άλλα νησιά. Αν θέλετε να δείτε περισσότερα από ένα νησιά, η Πάρος είναι ιδανική πρώτη στάση. Η Νάξος, ειδικά, είναι πολύ κοντά.
⛴️ Πώς θα πάτε από την Αθήνα
| Τρόπος | Διάρκεια | Από πού | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| 🚤 Ταχύπλοο | 3–4 ώρες | Πειραιάς | Πιο γρήγορο, αλλά κουνάει όταν φυσάει. |
| ⛴️ Συμβατικό πλοίο | 4–5 ώρες | Πειραιάς | Πιο φτηνό και πιο σταθερό, πολλά δρομολόγια το καλοκαίρι. |
| ✈️ Αεροπλάνο | Λιγότερο από μία ώρα | Αεροδρόμιο Αθήνας | Το αεροδρόμιο είναι στη νότια Πάρο. |
| ⛴️ Φέρι για Αντίπαρο | Περίπου 10 λεπτά | Πούντα | Συχνά δρομολόγια, παίρνει και αυτοκίνητα. |
Από την Ιουλιανού 50, ο Πειραιάς είναι εύκολος: Γραμμή 1 από τη Βικτώρια ως το τέρμα, χωρίς αλλαγή. Για το αεροδρόμιο, Γραμμή 1 ως το Μοναστηράκι και μετά Γραμμή 3 προς το Αεροδρόμιο. Τα πλοία δένουν στην Παροικιά. Για την Αντίπαρο, πάρτε λεωφορείο ή ταξί ως την Πούντα και από εκεί το φέρι. Το καλοκαίρι υπάρχει και καραβάκι απευθείας από την Παροικιά. Δείτε τον οδηγό μας για τα πλοία από τον Πειραιά.
🚌 Πώς θα κινηθείτε στα νησιά
- Λεωφορεία ΚΤΕΛ: από την Παροικιά για τη Νάουσα, τις Λεύκες, τη Μάρπησσα, το Πίσω Λιβάδι, τη Χρυσή Ακτή και την Πούντα. Συχνά δρομολόγια το καλοκαίρι.
- Καραβάκια: από τη Νάουσα για τις Κολυμπήθρες και το Μοναστήρι, και από την Παροικιά για την Αντίπαρο.
- Αυτοκίνητο ή μηχανάκι: βολεύει για τα χωριά και τις μακρινές παραλίες. Το πάρκινγκ στη Νάουσα και στην Παροικιά είναι δύσκολο.
- Στην Αντίπαρο: το χωριό γυρίζεται με τα πόδια, και ένα μικρό λεωφορείο πηγαίνει ως το σπήλαιο και τον Άγιο Γεώργιο.
🛏️ Πού να μείνετε
| Περιοχή | Για ποιον | Καλό να ξέρετε |
|---|---|---|
| Παροικιά | Χωρίς αυτοκίνητο, island hopping | Λιμάνι και λεωφορεία, αλλά πολύς κόσμος στην παραλιακή. |
| Νάουσα | Ζευγάρια, παρέες, βραδινή έξοδος | Η πιο όμορφη και ζωντανή, αλλά και η πιο ακριβή. |
| Πίσω Λιβάδι, Λογαράς | Οικογένειες, ησυχία | Αμμουδιές και ταβέρνες, κοντά στα χωριά. |
| Χρυσή Ακτή | Windsurf, παραλία | Μακριά από την Παροικιά, χρειάζεται μεταφορικό. |
| Αντίπαρος | Ησυχία, ζευγάρια | Πιο χαλαρή, αλλά λίγα μέρη για κάθε προϋπολογισμό. |
🗓️ Πρόγραμμα τριών ημερών
Παροικιά, Εκατονταπυλιανή και Νάουσα
Πρωί στην Εκατονταπυλιανή και στο Κάστρο της Παροικιάς. Μπάνιο στις Κολυμπήθρες. Το βράδυ στη Νάουσα: βόλτα στο λιμανάκι, φαγητό και ποτό δίπλα στο κάστρο.
Λεύκες, βυζαντινό μονοπάτι και ανατολική ακτή
Ανεβείτε στις Λεύκες και περπατήστε το βυζαντινό μονοπάτι ως τον Πρόδρομο. Μετά Μάρπησσα, μπάνιο στον Λογαρά ή στη Χρυσή Ακτή, και φαγητό στο Πίσω Λιβάδι.
Αντίπαρος
Φέρι από την Πούντα, βόλτα στο Κάστρο και στον κεντρικό δρόμο. Επίσκεψη στο σπήλαιο και, αν έχετε χρόνο, καραβάκι για το Δεσποτικό από τον Άγιο Γεώργιο. Ηλιοβασίλεμα στην Αντίπαρο.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσες μέρες χρειάζομαι;
Τέσσερις με πέντε μέρες για την Πάρο και μία ή δύο για την Αντίπαρο. Με τρεις μέρες βλέπετε τα βασικά, όπως στο πρόγραμμα παραπάνω.
Να μείνω στην Πάρο ή στην Αντίπαρο;
Αν θέλετε επιλογές, νυχτερινή ζωή και λεωφορεία, μείνετε στην Πάρο και κάντε την Αντίπαρο μονοήμερη. Αν θέλετε ησυχία και χωριό, μείνετε στην Αντίπαρο και περάστε στην Πάρο όποτε θέλετε.
Πάρος ή Νάξος;
Η Πάρος είναι πιο κοσμική και πιο εύκολη, με πιο ζωντανή νύχτα. Η Νάξος είναι μεγαλύτερη, με καλύτερες αμμουδιές και πιο αγροτική. Είναι μία ώρα απόσταση με το πλοίο, οπότε πολλοί κάνουν και τις δύο. Δείτε και τον οδηγό μας για τη Νάξο.
Χρειάζομαι αυτοκίνητο;
Όχι απαραίτητα. Τα λεωφορεία καλύπτουν τα περισσότερα χωριά και παραλίες. Ένα αυτοκίνητο ή μηχανάκι για μία ή δύο μέρες βοηθά για τις πιο απομακρυσμένες παραλίες.
Είναι καλή για παιδιά;
Ναι. Η Σάντα Μαρία, ο Λογαράς και οι παραλίες της Αντιπάρου έχουν ρηχά νερά, και τα χωριά είναι ασφαλή για βόλτα.
— Kathy
