Ένας ναός που άργησε να ολοκληρωθεί
Η ιστορία του Ολυμπιείου απλώνεται σε πολλούς αιώνες. Ξεκίνησε στην αρχαϊκή Αθήνα, ξαναπιάστηκε στην ελληνιστική εποχή και ολοκληρώθηκε επί Αδριανού. Το χρονολόγιο διαβάζεται καλύτερα σε τέσσερις σταθμούς:
- 6ος αιώνας π.Χ. — οι πρώτες μεγάλες εργασίες συνδέονται με την εποχή των Πεισιστρατιδών. Το έργο σταματά μετά την πτώση της τυραννίας.
- 2ος αιώνας π.Χ. — ο Αντίοχος Δ΄ ο Επιφανής ξαναρχίζει την κατασκευή, σε κορινθιακό ρυθμό, με αρχιτέκτονα τον Κοσσούτιο. Ο θάνατός του αφήνει το έργο ξανά ημιτελές.
- 86 π.Χ. — μετά την κατάληψη της Αθήνας, ο Σύλλας μεταφέρει κίονες στη Ρώμη, σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές. Το μνημείο μπαίνει πλέον και στη ρωμαϊκή ιστορία της πόλης.
- 131/132 μ.Χ. — ο Αδριανός ολοκληρώνει και εγκαινιάζει τον ναό, δίνοντάς του τη μορφή ενός από τα μεγαλύτερα ιερά της ρωμαϊκής Αθήνας.
Τα νούμερα
104 κίονες
Τόσους είχε ο ολοκληρωμένος ναός, σε διπλή κιονοστοιχία. Η αρχική εικόνα ήταν πολύ πυκνότερη από αυτό που σώζεται σήμερα.
15 όρθιοι και ένας πεσμένος
Σήμερα στέκουν δεκαπέντε κίονες. Ένας ακόμη βρίσκεται πεσμένος στο έδαφος από καταιγίδα του 1852 και αφήνει να φανεί καθαρά η κατασκευή από σπονδύλους.
17 μέτρα ύψος
Περίπου τόσο φτάνει κάθε κίονας. Σταθείτε στη βάση και κοιτάξτε προς τα πάνω· μόνο έτσι γίνεται αντιληπτή η κλίμακα.
96 × 40 μ.
Περίπου οι διαστάσεις του στυλοβάτη. Το Ολυμπιείο ήταν αισθητά μεγαλύτερο από τον Παρθενώνα και ανήκει στα μεγάλα οικοδομήματα της αρχαίας Μεσογείου.
Τι βλέπετε σήμερα
Ο χώρος είναι κυρίως ανοιχτό πεδίο. Τρία πράγματα να εστιάσετε:
- Η ομάδα των όρθιων κιόνων — η χαρακτηριστική εικόνα του χώρου. Από τη νοτιοανατολική γωνία μπορείτε να βάλετε και την Ακρόπολη στο κάδρο.
- Ο πεσμένος κίονας — οι σπόνδυλοι σε σειρά δείχνουν με απλό τρόπο πώς ήταν φτιαγμένος κάθε κίονας.
- Τα ίχνη των θεμελίων — η ορθογώνια πλατφόρμα βοηθά να φανταστείτε την αρχική έκταση του ναού.
Πύλη του Αδριανού — διαβάστε τις επιγραφές
Λίγα μέτρα από τον αρχαιολογικό χώρο, στη Λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας, στέκει η αψίδα που συνδέεται με την εποχή του Αδριανού. Είναι φτιαγμένη από πεντελικό μάρμαρο και λειτουργούσε ως συμβολικό όριο ανάμεσα στην παλιά Αθήνα και τη νέα ρωμαϊκή πόλη που αναπτύχθηκε ανατολικότερα.
Οι δύο επιγραφές είναι το σήμα κατατεθέν — μία σε κάθε όψη, στα ελληνικά:
Οι επιγραφές εξηγούν τον ρόλο της αψίδας χωρίς πολλές λέξεις: προς τη μία πλευρά η πόλη του Θησέα, προς την άλλη η πόλη του Αδριανού. Η Πύλη βρίσκεται σε δημόσιο πεζοδρόμιο, οπότε τη βλέπετε ελεύθερα χωρίς εισιτήριο.
Πρακτικά στοιχεία — Ολυμπιείο
- Διεύθυνση: Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας, στη γωνία με την Αμαλίας. Δύο λεπτά από το μετρό Ακρόπολη (κόκκινη Γραμμή 2) ή 10 λεπτά πεζή νότια από το Σύνταγμα.
- Εισιτήρια: υπάρχουν μεμονωμένα εισιτήρια και, ανά περίοδο, συνδυαστικές επιλογές με άλλους αρχαιολογικούς χώρους. Ελέγξτε τις τρέχουσες τιμές στο hhticket.gr.
- Ώρες: αλλάζουν ανά εποχή και μπορεί να επηρεαστούν από εργασίες ή ειδικές συνθήκες. Επιβεβαιώστε πριν πάτε.
- Κράτηση: για απλή επίσκεψη συνήθως είναι εύκολη, αλλά καλό είναι να ελέγξετε την επίσημη πλατφόρμα αν ταξιδεύετε σε περίοδο αιχμής.
- Πύλη του Αδριανού: φαίνεται ελεύθερα από το πεζοδρόμιο.
Πόσο χρόνο θέλετε
Ο χώρος είναι ανοιχτός και τα βασικά μνημεία φαίνονται γρήγορα, οπότε η επίσκεψη είναι σύντομη: περίπου 20-30 λεπτά μέσα στην περίφραξη, συν λίγα λεπτά στην αψίδα έξω. Δεν έχει πολλή σκιά. Το καλοκαίρι χρειάζεστε νερό και καπέλο.
Καλύτερες φωτογραφικές γωνίες
- Μέσα από την αψίδα προς τον ναό — σταθείτε στη Λεωφόρο Αμαλίας και καδράρετε τις στήλες μέσα από το άνοιγμα της Πύλης. Είναι η κλασική λήψη.
- Από μέσα στον χώρο, ΝΑ γωνία — σας δίνει την ομάδα των 13 κιόνων με την Ακρόπολη στον ορίζοντα.
- Ο πεσμένος κίονας από ψηλά — γονατίστε, καδράρετε σε όλο του το μήκος. Οι σπόνδυλοι που χάνονται στο βάθος δείχνουν την κλίμακα.
- Αργό φως — όταν ο ήλιος χαμηλώνει, οι στήλες αποκτούν πιο ζεστό χρώμα και ξεχωρίζουν καλύτερα από το φόντο της πόλης.
Με τι συνδυάζεται
Το Ολυμπιείο συνδυάζεται εύκολα με έναν μικρό περίπατο γύρω από τον Εθνικό Κήπο, το Ζάππειο και το Καλλιμάρμαρο:
1 · Ολυμπιείο + Πύλη Αδριανού
Ξεκινάτε εδώ, βλέπετε και τα δύο.
2 · Εθνικός Κήπος
Διασχίζετε την Αμαλίας, ανηφορίζετε βόρεια μέσα από τον σκιερό κήπο — ανάσα από το ηλιόλουστο πεδίο του ναού.
3 · Παναθηναϊκό Στάδιο / Καλλιμάρμαρο
Λίγο ανατολικότερα, για να συνεχίσετε με ένα μνημείο νεότερης ολυμπιακής ιστορίας.
4 · Πλάκα ή Παγκράτι για μεσημεριανό
Η Πλάκα είναι πιο κοντά στον κλασικό τουριστικό περίπατο, ενώ το Παγκράτι δίνει πιο καθημερινή αθηναϊκή αίσθηση.
Πώς θα φτάσετε από την Angel Athens
Από την Ιουλιανού 50: λίγα λεπτά πεζή ως τη Βικτώρια, Γραμμή 1 ως Ομόνοια και αλλαγή στη Γραμμή 2 για Ακρόπολη. Από τον σταθμό περπατάτε ανατολικά προς τη Βασιλίσσης Όλγας. Εναλλακτικά, κατεβείτε στο Σύνταγμα και περπατήστε νότια στην Αμαλίας, αν θέλετε να δείτε πρώτα την Πύλη του Αδριανού.
Συχνές Ερωτήσεις
Χρειάζεται χωριστό εισιτήριο;
Εξαρτάται από το εισιτήριο που έχετε και από τις επιλογές που ισχύουν την περίοδο της επίσκεψης. Ελέγξτε στο hhticket.gr αν το Ολυμπιείο περιλαμβάνεται σε συνδυαστικό εισιτήριο ή αν χρειάζεται ξεχωριστή αγορά.
Φαίνεται ο ναός χωρίς να μπεις μέσα;
Οι κίονες φαίνονται καθαρά πάνω από την περίφραξη, από τη Βασιλίσσης Όλγας και την Αμαλίας. Αν μπείτε μέσα, κερδίζετε την αίσθηση της κλίμακας, τον πεσμένο κίονα από κοντά και την καλύτερη κατανόηση της κάτοψης.
Τι έγινε με το κολοσσιαίο άγαλμα του Διός;
Δεν σώζεται. Οι πηγές αναφέρουν κολοσσιαίο άγαλμα μέσα στον ναό, αλλά η τύχη του δεν είναι βέβαιη. Δεν έχουν ταυτιστεί θραύσματά του με ασφάλεια.
Είναι προσβάσιμος ο χώρος;
Ο χώρος είναι σχετικά επίπεδος, με πλακόστρωτα και χαλικόστρωτα τμήματα. Για πρόσβαση με αναπηρικό καρότσι ή κινητική δυσκολία, ελέγξτε τις τρέχουσες οδηγίες του χώρου πριν την επίσκεψη. Η Πύλη του Αδριανού βρίσκεται σε πεζοδρόμιο.